Sun dies nòdidas pro su
Sinn Féin chi afestat s’anniversariu sou de chent’annos
de cuntierras.
Sa ‘green paper’, una
costitutzione noa pro jòmpere a pònner umpare Nord e Sud e
fraigare un istadu soberanu de totu sos irlandesos.
de
Juanne Pancràtziu Deperu e
Dàriu Piga
Céad Bliain ar
son na saorise (imprentadu
da-e su Sinn Féin; Dublinu; 2006).
Iscritu
in limba gaèlica cheret nàrrer ‘chent’annos de cuntierras’,
riferidu a su partidu istòricu de s’Irlanda, su Sinn Féin
chi traduidu leteralmente est: nois matessi.
Su libru bessit pro
cummemorare su chentenariu de sa fundatzione de unu de sos
partidos istòricos chi ant permitidu s’indipendentzia de sa
Repùblica de s’Irlanda in d’unu momentu istòricu de importu
mannu pro s’isula de sos paris birdes e de su trifozu ca
da-e su Sinn Féin est istadu presentadu unu documentu
jamadu green paper cun s’obietivu de aunire sa
Repùblica de s’Irlanda-éire
cun sa perra de su nord de s’isula, chi como est intregada a
su Renniu de Inghilterra.
Si tratat de unu
triballiu editoriale pro fàgher connòscher s’istoria de su
republicanismu irlandesu e sas cuntierras chi bi sunt
istadas in su tempus passadu e no solu. Su letore podet
agatare novas a subra s’isfida polìtica noa chi est istada
betada a tota sa sotziedade irlandesa intrea. “Unu bisu (su
nostru) chi si podet mudare a prozetu polìtigu reale in su
tempus benidore” gai narat Gerry Adams, cabu istoricu de su
partidu republicanu irlandesu. Isse est cumbintu chi diat
pòder esìster un’Irlanda aunida chena làcanas divisorias e
chena cuntierras peruna de fide. custu status nou si
podet jòmper in manera democràtiga, cun sa paghe e cun sa
no-violentzia.
Si tratat duncas de unu
caminu de amistade nou ue sos Orange e sos Green
diant pòder cundividere una repùblica noa aunida in s’amistade.
Sa dificultade pius manna pro jòmpere a custu bisu est
rapresentadada da-e sos unionistas britànnicos chi cherent
su nord-irlanda a suta de sa corona inglesa. Una cuntierra
polìtiga ue tramas de problemas mannos de fide s’intritzant
cun oriditos de interessos econòmicos. Pro
cumprèndere totu custu bastat a pensare primu ‘e totu a su
fatu chi su fanatismu religiosu segat in duos cantos sa
perra nord de s’isula e chi in Belfast, tzitade pius manna
de su nord, esìstint sos bighinados irlandesu-catòlicos e
inglesu-protestantes. A totu custu b’at de pònner puru sos
problemas econòmicos inerentes a su fatu chi si tratat de
unu logu ricu de materias primas e petroliu.
Jassos web abaidados:
www.sinnfein.com
www.independent.ie
www.ireland.com
www.anphoblacht.com